Gå til innhold
PTIL LOGO
|Norsk
|Norwegian
|Russian
|Polish
A-A- A


sámegillii / Samisk

Stáhtus ja signálat 2011-2012: Buori bohtosat, muhto stuora hástalusat

14.02.2012 | Jahki 2011 šattai buorre jahkin Norgga petroleumdoaimma dorvvolašvuhtii. Ealáhusas leat dattege stuora hástalusat, ja badjelasaš váldán viiddis prošeavttaid – earret eará go lea sáhka čuovvoleames Deepwater Horizon-roasu.

- 2011 lei jahki go eat dárbbašan vásihit jápminlihkohisvuođaid dahje stuorra lihkohisvuođaid, muhto máŋga ja duođalaš dáhpáhusat dattege duođaštit ahte mii eat gal sáhte goazadit barggu buorideames ja doalaheames dorvodási, deattuha Ptil-direktevra Magne Ognedal Ptil jahkeraporta 2011 – 2012 stáhtusa ja signálaid  ovdanbuktima oktavuođas.

Dorvvolašvuohta – 2011 – 2012 stáhtus ja signálat almmuhuvvui čoahkkimis ealáhusain guovvamánu 14.beaivvi.

Čoahkkimis Ptil govvidii stáhtusa muhtun dain deháleamos áššiin maiguin ossodat lea bargan jagi 2011:s ja čájehii makkár dehálaš hástalusaid dorvoeiseválddit oidnet ealáhusas jagi 2012:s.

Magne Ognedal oaivvilda ahte petroleumdoaimmas leat soames guovddáš čuolbmabealit.

Gažaldat lea ahte leatgo stuorit lihkohisvuođaid nugomat Deepwater Horizon Mexicoluovttas jagi 2010 ja dárkkismeahttun luoitimat Montara bohkanguovllus  olggobealde Australia jagi 2009:s dagahan ahte riikkaidgaskasaš fitnodagat Norgga petroleumdoaimmas guovdduštan iežaset bajitdási stivrenvuogádagaid ja bargovieruid? Lea go dál nu ahte váldokantuvrrat dat dál stivrejit fitnodagaid, almmá heiveheames doaimmaset mearriduvvon njuolggadusaide ja vuogádagaide mat leat daid iešguđetge riikkain gos fitnodat doaibmá?

- Ptil lea ožžon máŋga fuolastahtti signálaid mat sáhttet leat ipmirduvvot dan guvlui ahte nu lea dilli, dadjá Ognedal.

Ptil lea danin oaidnán dárbbašlažžan čalmmustahttit makkár formálalaš geatnegasvuođaid sihke stuorit ja smávit fitnodagat geatnegahttojuvvojit čuovvut go doibmet Norggas.

Maiddái golmmasuorat ovttasbarggu suorggis lea fuolastuvvan dán vejolaš fuolastahtti ovdánemiin.

- Soapmásat oaivvildit ahte ovttasbargu gaskal barggaheddjiid, bargiid ja eiseválddit lea ovdánan boasttu guvlui. Dákkár fuolastahttima ferte guldalit ja váldit duođalažžan. Lea earenoamáš dehálaš ahte golmma guovddáš bealálaččat bures ovttasbarget, lohká Ognedal ja deattuha ahte ovttasbarggus ferte oskkáldasvuohta ja  siskkáldas doahttaleapmi leat vuođđun.

2011 lei dilihis áigi Ptilai. Dáidá leat diliheamos áigi obanassiige ossodaga historjjás. Máŋga gáibideaddji barggut ja stuora prošeavttat – earret eará Deepwater Horizon- roasu čuovvoleapmi ja dárkkismeahttun luoitimat Montara bohkanguovllus, ja bargu EO vuolgaga mielde oažžumis oljobohkama dorvvolašvuhtii bajitdási regulerema – dagaha ahte alla doaibmadássi ain joatkašuvvá 2012:s.

Lassin dasa ahte čuovvolit Norgga petroleumdoaimma aktevrraid ja doaimmaid, de maŋimus jagiid stuorra riikkaidgaskasaš lihkohisvuođat ain váikkuhit. Ptil loahpalaš raporta Deepwater Horizon-prošeavtta vuordimis gárvvistuvvo jagi 2010:s, maŋŋil go guovddáš dutkamušat ja guorahallamat USA:s leat gárvvistuvvon.

Norgga kontineantaaládasas lea ain alla leahttu – ollu doaimmat ja ođđa aktevrrat. Ođđa ja viiddis gávdnostumit leat dagahan ođđa movtta. Gávdnosat nugomat Skrugard ja Havis guovlluin dagahit maiddái ahte fuomášupmi guvlui leavvá davvelii.

Ptil:as lea ollu máhttu ja gelbbolašvuohta teknihkkalaš ja doaimmalaš hástalusain petroleumdoaimmain Norgga davviguovlluin. Lea dehálaš ain joatkit bargamis dieđuid čohkkemis dán suorggis.

Máŋgga definerejuvvon surgiin lea Ptil ja ealáhus dahkan vuolgga stuorit prošeavttaid čađaheapmái jagi 2012:s. Ptil:as leat čielga vuordámušaid dáid bohtosiidda.